BackPack

By: FZ AZ

[Recommend this Fotopage] | [Share this Fotopage]
View complete fotopage

Friday, 23-Nov-2007 13:46 Email | Share | Bookmark
Khuzestan Province, Part 2- Fotos by Arash

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ميراث خبر، جاذبه هاي گردشگري _ در منتهااليه شمال شرقی خوزستان، در حدود 200 کيلومتری شرق اهواز، شهري كهن رخ مي نمايد كه از شمال به چهارمحال وبختياري نزديک است و از شرق به کهکيلويه و بويراحمد متصل مي شود.
«ايذه» در ميان کوه‌های بخش مرکزی رشته کوه زاگرس، در ارتفاع 835 متري از سطح دريا واقع شده و هوايی تقريبا" ملايم دارد که در کوه‌های اطراف سردتر مي شود. اكثر جمعيت ايذه را كه حدود 80 هزار نفر است، «بختياري»ها تشكيل مي دهند. پاييز كه مي شود، بهار گردشگري در ايذه آغاز مي شود و تا اردي بهشت ادامه مي يابد. اين شهر جنوبي ديدني، امکانات پذيرايی خوبی دارد و قيمت‌ها از مركز استان به مراتب كمتر است.
اين سرزمين در روزگار باستان (6 هزار سال پيش) يکي از نواحي آباد و مراکز تمدن قديم به شمار مي رفته است. در ويرانه هاي شهر باستاني ايذه (مال امير) آثاري از ادوار گذشته (دوره عيلامي، عهد اشکاني، ساساني و ايلخاني و...) ديده مي شود که بسيار ارزشمندند.
اصولا شوش مرکز تلاقي تمدنهاي قديم بوده است ؛ اما ايذه (انشان) شهر خدايان و اسطوره ها در تمام ادوار داراي اهميت زيادي بوده ، چون ارتباط شوش با فلات ايران و مناطق کوهستاني و مرتفع اين سرزمين از طريق اين دشت ميسر بوده است.
آب و هواي اين ناحيه بسيار معتدل تر از مناطق ديگر امپراتوري عيلام قديم بوده است. به اين سبب در ميان رشته کوههاي اطراف آن آثار حجاري بسياري ديده مي شود. دره اي باريک در شمال شرقي دشت خارج از شهر وجود دارد که به كوله فرح (دره تفريح) معروف است.
در اين دره آثار تاريخي گوناگوني ديده مي شود ؛ اما داخل شهر دره اي تنگ در جنوب غربي دشت قرار گرفته است که به اشکفت سلمان (غار يا شكاف سلمان)‌ معروف است و تفريحگاه مردم در روزهاي تعطيل و ايام شادي است.
از شهر خارج مي شويم و به سمت روستاي کوهباد يک مي رويم. با قبرستاني از شيرهاي سنگي روبه رو مي شويم. امامزاده اي در کنار قبرستان ديده مي شود و در شمال قبرستان روي صخره اي صاف و عظيم نقش برجسته عيلامي را مي بينيم ؛ اما اين تنها گوشه اي از آثار تاريخي اين منطقه است.
در شمال غربي دشت مال امير در کرانه دشت، دره اي عظيم ديده مي شود که خونگ نوروزي (اژدر) نام گرفته است. شايد خونگ به معناي تنگه باشد. در اينجا سنگي عظيم از کوه مقابل جدا شده و بر زمين افتاده است. اين سنگ در دو قسمت حجاري شده است.
قسمت روبه کوه حجاري مربوط به پيروزي يکي از شاهان ساساني بر امپراتوري روم است و در حجاري بالاي سنگ که کم کم از بين خواهد رفت ، يکي از مراسم پادشاهان عيلامي را نشان مي دهد.
در 25 کيلومتري جنوب ايذه در روستايي به نام قلعه تول نقش برجسته اي وجود داشت از دوران عيلامي که از سال 1963 ميلادي تا امروز اثري از آن وجود ندارد؛ اما داخل شهر در مسير شمال اثر تاريخي ديده مي شود که بسيار جالب است.
قسمتي از کاخ و شهر قديمي ايذه (مال امير) در دوران پس از اسلام از زير خاک بيرون آمده است ، که گفته مي شود مربوط به دوره ايلخاني است. روستاي نورآباد نزديکي ايذه است و تقريبا با شهر ايذه يکي شده است. در اين روستاي کوچک آتشکده اي ساساني وجود دارد که بسيار سالم و مستحکم است ، اما تمام اين زيبايي را با انبار کردن آفت کش هاي مالاريا دراين منطقه از بين برده اند.
آتشکده اي ديگر در شمال ايذه پس از پيمودن 40کيلومتر راه پرفراز و نشيب ديده مي شود که به آتشکده شامي (شمي) معروف است. اين آتشکده در دره اي به همين نام قرار گرفته است و در فصول باران نزديک شدن به آن سخت خواهد بود.
در اين محل آثار تاريخي بسياري از زير خاک بيرون آمده است که همگي از دوره ساساني و اشکاني بوده اند. يک مجسمه عظيم مفرغي از دوره اشکاني در شمي به دست آمد که اکنون در موزه ايران باستان قابل رويت است. اما ايذه براي گردشگران تنها تاريخ نيست، آميزه اي از تاريخ و طبيعت است. آب فراوان و دشتهاي حاصلخيز و مسير بسيار زيبا به سمت اصفهان و ياسوج همگي از زيبايي هاي شهر و دشت مال اميرند.
برمبنای کتيبه‌های کشف‌شده در اطراف شهر ايذه، نام باستانی اين شهر، «‌آياپير‌» بوده است. تا قبل از انجام شدن اکتشافات باستانشناسی روی منطقه «تپه مليان» و اثبات اينکه شهر باستانی «انشان»، پايتخت کوهستانی عيلاميان، در محل تپه مليان واقع شده بوده، بسياری از مردم ايذه را «انشان» می‌خواندند.
چندين اثر باستانی و نقش عيلامی در ايذه وجود دارد که باعث جلب گردشگران و باستانشناسان مي شود. اصلی‌ترين اين کتيبه‌ها در زمان حکومت يک پادشاه محلی به نام «هانی» نقش شده که در دوران نوعيلامی و زمان سلطنت «شوتروک-ناخونته دوم» (698-717 قبل از ميلاد) بر آياپير حکومت می‌کرده است.
نقشهای هانی در اين منطقه بسيار با نقشهای سلطنتی عيلام ميانه شبيه هستند و کاملا" مشخص است که منظور هانی، نشان دادن نفوذ و اختيار کامل خود در قلمرو جديدش بوده است. بزرگترين مجموعه نقشها در شرق ايذه و در نزديکی روستای «کوله فرح» واقع شده است.
اين مجموعه شامل يک کتيبه به خط و زبان عيلامی نو و نقش خود هانی است که در آن، هانی از فتوحاتش در کنار رود کارون برای آرام کردن شورشيان و از وفاداری خود به شوتروک-ناخونته، حکايت می‌کند.
در جهت ديگر مجموعه، چند نقش در اطراف يک تخته‌سنگ بزرگ کنده شده‌اند که نشان‌دهنده مراسم قربانی از طرف هانی و روحانی بزرگ دربارش هستند. يک نقش در سنگی کوچکتر، درباريان عيلامی را نشان می‌دهد و تخته‌سنگ بزرگی از طرف رومن گيرشمن، باستانشناس فرانسوی، به عنوان سنگ قربانگاه شناخته شده است.
دو نقش ديگر، يکی کنده شده بر روی کوه، نشان‌دهنده يک مراسم جشن است که در آن، پادشاه در بالای نقش روی يک تخت جلوس کرده و بقيه مردم به صورت رديف در پايين نقش شده‌اند. سبک اين نقش و موقعيت قرارگرفتنش می‌تواند نشان‌دهنده اين باشد که به دورانی قبل از هانی، مثلا دوران عيلامی ميانه، تعلق دارد.
آخرين نقش، نيم مجسمه اي است به اندازه واقعی که بر روی يک طرف يک تخت سنگ کنده شده و احتمالا" نشان‌دهنده هانی و وزير اوست.
مجموعه تاريخي ديگر، کتيبه و نقش‌های «اشکفت سلمان» در شمال غربی شهر است. اين مجموعه در کنار يک شکاف کوه به وسيله شوترورو، وزير هانی، به وجود آمده است.
يک کتيبه که در آن هانی به ذکر اينکه نقش‌ها به دستور شوترورو کنده شده‌اند و در آن از خدايان مختلف کمک خواسته می‌شود، مهم‌ترين اين نقش‌ها است.
نيم‌تنه يک مرد به سبک عيلامی ميانه در کنار اين کتيبه، جلب نظر می‌کند. سر اين نقش در اوايل انقلاب در اثر برخورد گلوله تخريب شده و کتيبه نيز در اثر ضربات گلوله و دست كاريهاي بازديدکنندگان تا حدی تخريب شده است.
دو نقش ديگر که يکی نشان‌دهنده شوترورو و خانواده‌اش است و ديگری هانی و همسرش هوهين را نشان می‌دهد، همه رو به مرکز اشکفت نگاه می‌کنند که نشان‌دهنده قداست منطقه اشکفت از زمان‌های باستانی است و حتی امروزه نيز در بين مردم محلی مقدس است.
نقش‌های مختلف ديگری نيز در اطراف ايذه وجود دارند که اکثرا" تکرار نقش‌ها و کتيبه‌های پيشين هستند و از سوی هانی کنده شده‌اند. اما در منطقه «خُنگ اژدر»، در روی يک تخته‌سنگ، دو نقش ديگر جلب نظر می‌کنند. در يک‌طرف اين سنگ، نقش کوچکی از دوران عيلامی، نشان‌دهنده چهار پيکره کوچک است که سبک آنها به نظر عيلامی ميانه می‌آيد.
در روی ديگر اين سنگ، نقشی از چهار مرد در لباسهای پارتی و يک مرد سوار اسب، نشان‌دهنده اهميت منطقه در زمان اشکانيان و حکومت دست‌نشانده آنها در منطقه است. اما کتيبه‌ای در اطراف اين نقش وجود ندارد و نمی‌توان دقيقا" تاريخ آن را مشخص کرد، ولي از سبک نقش می‌توان آن را به نيمه دوم حکومت اشکانی و شايد قرن اول ميلادی نسبت داد.
در دوران اسلامی، ايذه به عنوان پايتخت اتابکان لر بزرگ انتخاب شد و بعد از حمله مغول، مرکز محلی حکومت مغولان. خرابه‌های بنايی از دوران ايلخانی که به نام «طاق طويله» شناخته می‌شود، اکنون در مرکز شهر وجود دارد.
به‌طور خلاصه، نقش‌های عيلامی، پارتی و آثار باستانی ايذه، به علاوه محبت و خونگرمی مردم محلی، ايذه را به مقصدی دلخواه برای يک مسافرت خوب در پاييز و زمستان تبديل می‌کند.
*************
يك مقبره باستاني در منطقه سوسن شهرستان ايذه شناسايي شد.
اين مقبره در داخل يك صخره بزرگ سنگي مجزا به صورت يك تابوت سنگي به شيوه تابوت‌هاي دوران اشكاني واقع شده كه قدمت اين مقبره را احتمالا به دوره اشكاني مي رساند. يك سوراخ مربع شكل به ابعاد حدودي 50 در 50 سانتي متر در داخل اين صخره سنگي ايجاد شده و بر روي آن نيز، نقوش برجسته ديده مي‌شود.
اين اثر با توجه به نوع تابوت و نقش برجسته‌هاي آن، اثري از آثار دوران اشكاني‌ها و متعلق به يك شاه يا يك فرمانرواي محلي است. نقوش برجسته اين اثر به سختي ديده مي‌شوند و در ساليان درازي كه در معرض باد و باران قرار داشته‌اند دچار آسيب شده‌اند.
نقوش برجسته شامل چهار انسان است كه به نظر مي‌رسد درحال برگزاري يك آيين هستند.
همچنين يك سوراخ به قطر 20 سانتي‌متر بر روي اين صخره سنگي ايجاد شده است كه احتمالا كاركرد خاصي دارد.
اين صخره سنگي در ارتفاعات سوسن و در داخل يك تنگه (دره) واقع شده و در داخل مقبره آن هيچ‌گونه محتوياتي وجود نداشت.
منطقه سوسن از مناطق باستاني استان خوزستان است، كه آثار فرهنگي و تاريخي بسياري را در دل خود جاي داده است.
شناسايي اين مقبره به صورت اتفاقي در سفر يكي از خبرنگاران خبرگزاري ميراث فرهنگي به منطقه سوسن شهرستان ايذه اتفاق افتاد.




View complete fotopage


© Pidgin Technologies Ltd. 2016

ns4008464.ip-198-27-69.net